TURİST ÖMER ve STAR TREK MACERASI
Sadri Alışığın “Helal olsun abi” filmindeki oynadığı karakter yönetmen Hulki Sanerin çok hoşuna gider. Ona yeni bir kimlik kazandırmak ister ve ilk “Turist Ömer” filmi doğar(1964). Bu ilk film tutulunca 10 yıl boyunca değişik “Turist Ömer” filmleri çevrilir. “Turist Ömer” filminde çoğu kez oturtulmuş bir öykü olmadan, skeçler birbirini izler. Anlatım zaman zaman düzensizdir. Saf bir adam olan Turist Ömerin ne bir işi , ne de kafasını sokacak bir yeri vardır. Nerede sabah orda akşam etmekte, ne bulursa onu yiyip içmektedir. Saflığının yanında altın gibide bir kalbi olan Ömerin hayatı hep garip olaylarla değişmekte ve komik rastlantılar meydana gelmektedir. Argosu, esprileri ve hareketleri ile Turist Ömer bir dönem güldürü sinemasının kahramanı olmuştur.
70’li yıllarda Türkiye’de tek kanalın (siyah-beyaz TRT) olduğu günlerde sonradan bütün dünyada kült haline gelen Star Trek dizisi seyirciler için vazgeçilmez bir tutku haline gelmiş, Atılgan uzay gemisi , Dr. McCoy, Mr. Spocki ve Kaptan Kirk adeta hayatımızın birer parçası olmuştu. Yönetmen Hulki Saner, halkın Turist Ömer ve Star Trek filmlerine olan ilgisini kullanır ve Dünyada ilk Star Trek sinema filmini çeker. “Turist Ömer Uzay yolunda-1973” . “Turist Ömer Uzay Yolunda” filminde anlatılanlar aslında televizyon dizisinin bizde kitap olarak yayımlanan Man Trap kitabından derlenmiştir. Aynı olaylar ve kişiler kullanılmış ama filme “Turist Ömer” eklenmiştir. Hollywood ise ilk filmini bizden tam 6 yıl sonra 1979’da Rober Wise yönetiminde gerçekleştirmiştir. (Star Trek- The Movie)
Uzay Yolu’ndaki çılgın Türklerin seyir defteri
OLKAN ÖZYURT 12.05.2009
Uzay Yolu yeniden vizyonda. SABAH, Hollywood’dan önce çekilen Turist Ömer Uzay Yolunda’nın senaristi ve Atılgan’ın ünlü doktoru Leonard Mccoy’un sesi Ferdi Merter’in seyir defterine düştüğü notları yayınlıyor!
Beyazcam ve beyazperdedeki ‘Işınla bizi Scotty’, ‘Kaptanın seyir defteri’ gibi replikler başta olmak üzere, uzay gemisi Atılgan ve mürettebatı Kaptan Kirk, Mr. Spock, Dr. McCoy, Scotty ve Ursula ile hafızalamıza kazınan Uzay Yolu (Star Trek) fenomeniyle yollarımız yeniden kesişti. Star Trek’in JJ Abrams imzalı ‘yeni’ ve nostaljik versiyonu ise, şimdiden geçen hafta sonu 72.5 milyon dolarlık gişe başarısı yakaladı. Senarist Gene Roddenberry’nin imzasıyla kült bir TV dizisi olarak başlayan ve dünyada olduğu gibi Türkiye’de de epey hayran kitlesi olan bu uzay macerasına bizi esas ışınlayan filmin, 1973 yapımı Turist Ömer Uzay Yolunda olduğu su götürmez bir gerçek. Türklerin uzay macerasında kendinden sonraki nesilleri bile etkileyen bu filmin gizli kahramanı, orijinal dizide Dr. McCoy’u seslendiren oyuncu Ferdi Merter. Biz dünyalılar Uzay Yolu macerasına tekrar ışınlanma fırtası yakalayınca, Kaptan Kirk’ü ‘kafaladık’ ve rotamızı 1973 yılına çevirdik! Merter ile bizim Uzay Yolu’ndan konuştuk.
UZAY YOLU’NDAKİ DOSTLUK ÇOK SEVİLDİ: “Uzay Yolu dizisi hem dünyada hem de Türkiye’de çok sevildi. Bunun da en önemli nedeni Atılgan’ın personeli arasında yaşanan dostluktu. Özellikle Kaptan Kirk, Mr. Spock, Scotty ve Dr. Mccoy arasında yaşanan hafif esprili dostluğa insanlar kendini kaptırıyordu. Diziyi seslendirenler olarak bizler arasında da benzer bir dostluk yaşanıyordu zaten.”
TURİST ÖMER’İ İŞİN İÇİNE KATALIM DEDİM: “Hulki Saner çağırdı beni ve ‘Uzay Yolu’nu film yapalım mı?’ dedi. ‘Bire bir yaparsak olmaz” dedim. Dizideki tekniği bizim yakalamamızın zor olduğunu anlattım. Daha önce Tarzan, Superman Türk sinemasına adapte edildi ve taklit gibi durdu. “Ama işin içine Turist Ömer’i sokarsak olur bu iş” dedim. Hulki Saner’in aklına yattı ve bana senaryoyu yazmamı söyledi. Ben Uzay Yolu’nun bölümülerini tekrar izleyip, senaryoyu yazdım, resimlerini çıkardım ve Turist Ömer’i de maceranın içine kattım. Tabii Uzay Yolu’ndaki esprileri de biraz yerlileştirdim. Mesela her şeyi bilen bir bilgisayar var ama Turist Ömer’in bir sorusuna cevap veremiyor, bozuluyor gibi… Çünkü teknolojiyle, makineyle bizim toplumumuz ilişkisi biraz öyledir.”
MR. SPOCK’IN KAŞLARI SORUN OLDU: “Bizim derdimiz bir Uzay Yolu yapmak, daha doğrusu bir bilim kurgu çekmek değildi. Filmi absürd komedi olarak tasarladık. Bunun için seyirciyi hep o Turist Ömer esprisinin içerisinde tutmaya çalıştık. Lakin rahmetli Erol’u (Amaç) Mr. Spock’ı oynamaya biraz zor ikna ettik. Takma kulak takmaya, saçını filmdeki gibi kestirmeye razı geldi ama kaşlarını aldırmak istemedi. ‘Yapmam da yapmam ben Beyoğlu’na nasıl çıkarım?’ diye diretti, ayrıca kendisiyle gırgır geçeceğimizi biliyordu. Ama ikna ettik ve sonra da gırgır geçtik. İnanılmaz keyifli bir setti.”
ATILGAN’I, NAÇİZANE BEN TASARLADIM: “Hulki Saner, filmde dizide karakterleri seslendirenler oynasın’ dedi. Ben McCoy’u, Erol Amaç Mr. Spock’ı oynadı, Kaptan Kirk’ü seslendiren Oytun Şanal arkadaşımız, filmin çekimleri tiyatro oyunuyla çakışınca Kirk’ü oynayamadı onun yerine Cemil Şahbaz oynadı. Fakat Kirk’ü yine Oytun seslendirdi. Filmi İstanbul ve Efes’te çektik. Atılgan’ın iç dekorasyonunu naçizane ben tasarladım. Kostümler için çizimler yapmıştım. Bir kumaş fabrikasına gidip kumaş aldım ve o kıyafetleri tek tek diktirdim. Atılgan’da geçen sahneleri İstanbul’daki Ant Stüdyosu’nda, Atılgan’ın dışındaki sahnelerin bir bölümünü Halkalı’da diğer bir bölümünü de Efes’te çektik. Emeğim çok büyüktür bu filmde.”
SEYİRCİ ÇOK SEVDİ: “Film gösterime girince öyle büyük ilgi gördü ki, inanamazsınız. Sürekli filmin gösterimlerine katılıyorduk, söyleşiler yapıyorduk. Zaten bugün bile hâlâ izleniyor film. Keyifli bir film yaptığımızı düşünüyorum. Mesela Cem Yılmaz G.O.R.A.’dan sonra verdiği söyleşide bu filmden etkilendiğini söylemişti. Bu bizim için onur vericiydi.”
KELLEY ÖLÜNCE MCCOY HAYATIMDAN ÇIKTI: “McCoy hayatımda hep oldu. O, sevecen, arkadaş canlısı, Mr. Spock’a karşı hınzırlığı da elden bırakmayan bir karakterdi. Onu, Uzay Yolu dizisi ve filmlerinde hep seslendirdim. Benim sesimle özdeşleşti. Ne zaman McCoy’u canlandıran DeForest Kelley öldü, o zaman McCoy da hayatımdan çıktı.”
BARIŞIN VE DOSTLUĞUN ALTINI Çİ- ZİYORDU: “Uzay Yolu, barışa, dostluğa ve farklılıkların bir arada yaşamasına vurgu yapıyordu. Mesela sonraları ortaya çıkan Yıldız Savaşları’na (Star Wars) ısınamadım. Çünkü daha çok savaş öne çıkar o seride. Dikkat ederseniz, filmde robotlar dahi savaşır.
Sadri Alışık – Turist Ömer
Erol Amaç – Mister Spak
Cemil Şahbaz – Kaptan Kirk
Ferdi Merter – Doktor McCoy
Kayhan Yıldızoğlu – Profesör Krater
Elif Pektaş – Jenice
Şule Tınaz – Nancy
Oytun Şanal – Glenn
Füsun Olgaç – Uhura
Nevhilal – Mary
Uzay Yolu dizisinin Türkçe seslendirmelerini yapanlardan Erol Amaç ve Ferdi Merter seslendirdikleri karakterleri canlandırdılar. Kaptan Kirk’ü seslendiren Oytun Şanal ise, filmin çekimleri tiyatro oyunuyla çakışınca Kirk’ü oynayamadı, onun yerine Cemil Şahbaz oynadı. Fakat Kirk’ü yine Oytun seslendirdi.
Filmin çekimleri 1973’ün yaz aylarında İstanbul ve Efes’te gerçekleştirildi. Atılgan’da geçen sahneler İstanbul’daki Ant Stüdyosu’nda, Atılgan’ın dışındaki sahnelerin bir bölümü Halkalı’da diğer bir bölümü de Efes’te çekildi.
